สำหรับร้านอาหารหรือร้านค้า การตั้งอุณหภูมิตู้แช่ ให้ถูกวิธีคือสิ่งสำคัญที่จะรักษาคุณภาพของอาหารไว้ให้สดใหม่ และสมบูรณ์ที่สุด อย่างไรก็ตามอาหาร และเครื่องดื่มแต่ละชนิดมีวิธีการเก็บรักษาที่แตกต่างกัน การตั้งค่าตู้แช่ให้มีอุณหภูมิเย็นที่สุดหรือใช้ตัวเลขต่ำเพียงอย่างเดียวอาจทำให้น้ำแข็งเกาะหรืออาหารเสื่อมสภาพเร็วขึ้น
บทความนี้จะช่วยสรุปวิธีการตั้งค่าอุณหภูมิให้เหมาะสมกับอาหารสด เครื่องดื่ม และของแช่แข็ง รวมถึงวิธีการตรวจสอบการทำงานของตู้แช่แข็ง เพื่อรักษามาตรฐานของสินค้าในระยะยาว
Highlight
- ตู้แช่เย็นออกแบบมาสำหรับการแช่เนื้อสัตว์ ผักผลไม้ โดยส่วนใหญ่จะตั้งอุณหภูมิตู้แช่อาหารสดที่ 0°C – 4°C ในขณะที่ตู้แช่แข็งออกแบบมาสำหรับอาหารแช่แข็งหรือไอศกรีม จะตั้งอุณหภูมิตู้แช่ของแช่แข็งต่ำกว่า -18°C
- ไม่ควรนำอาหารสด อาหารแช่แข็ง และเครื่องดื่มมาแช่รวมกัน เพราะอาจทำให้น้ำแข็งเกาะหรืออาหารเน่าเสียได้เร็ว โดยควรแช่ตามชนิดอาหาร เพื่อรักษาคุณภาพให้สดใหม่และยืดอายุให้ยาวนานขึ้น
- การจัดวางสินค้าในตู้แช่โดยเว้นช่องว่างเพื่อให้ลมเย็นไหลเวียนได้ทั่วถึง จะช่วยรักษาความสดใหม่และยังป้องกันไม่ให้น้ำแข็งเกาะคอยล์เย็นอีกด้วย
รู้จักความแตกต่างของการแช่เย็น VS การแช่แข็ง
ก่อนที่จะไปตั้งค่าอุณหภูมิตู้แช่ การทำความเข้าใจของการแช่เย็น (Chill) และการแช่แข็ง (Frozen) คือสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้ตั้งค่าอุณหภูมิและเลือกตู้แช่ได้ถูกต้อง โดยทั้ง 2 รูปแบบแตกต่างกันดังนี้
แช่เย็น คือรูปแบบการแช่ที่อุณหภูมิระหว่าง 0°C – 4°C เหมาะสำหรับเนื้อสัตว์ อาหารทะเล ผักผลไม้ ผลิตภัณฑ์จากนม เป็นต้น ช่วยยืดอายุของการเก็บรักษาได้ในระยะหนึ่ง
แช่แข็ง คือการรักษาคุณภาพอาหารด้วยอุณหภูมิที่ต่ำกว่า -18°C เพื่อป้องกันไม่ให้จุลินทรีย์เติบโต เหมาะสำหรับการแช่เนื้อสัตว์แช่แข็ง อาหารแช่แข็ง หรือไอศกรีม เป็นต้น การแช่ในลักษณะนี้จะช่วยยืดอายุได้นานกว่าการแช่เย็น
สินค้าแต่ละประเภทควรตั้งอุณหภูมิอย่างไร ?
การตั้งอุณหภูมิตู้แช่ให้ถูกวิธีจะช่วยชะลอการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย ถนอมให้อาหารสดมีอายุยาวนานขึ้น รวมถึงรักษาความสดใหม่ในผักและอาหารทะเล นอกจากนี้ยังช่วยประหยัดพลังงานและค่าใช้จ่ายของร้านได้ด้วย โดยอุณหภูมิตู้แช่อาหารสด ตู้แช่เครื่องดื่ม และตู้แช่ของแช่แข็งแตกต่างกันดังนี้
อุณหภูมิตู้แช่อาหารสด
สำหรับตู้แช่อาหารสดอย่าง เนื้อสัตว์ อาหารทะเล และผักผลไม้ ควรเก็บรักษาในช่องแช่เย็นที่จัดเป็นสัดส่วน แยกอาหารดิบออกจากอาหารพร้อมรับประทาน รวมถึงมีช่องว่างให้อากาศหมุนเวียน โดยการตั้งค่าอุณหภูมิตู้แช่อาหารสดควรขึ้นอยู่กับของที่แช่ เช่น
- เนื้อสัตว์ควรเก็บในอุณหภูมิ 0°C – 4°C
- อาหารทะเลควรเก็บในอุณหภูมิ 0°C – 2°C
- ผลไม้ควรเก็บในอุณหภูมิ 2°C – 8°C
- ไข่ควรเก็บในอุณหภูมิ 5°C – 10°C
- ผลิตภัณฑ์จากนมควรเก็บในอุณหภูมิ 2°C – 4°C (ไม่ควรเกิน 6°C )
อย่างไรก็ตามผักบางชนิดอาจต้องการเก็บที่แตกต่างจากชนิดอื่น ๆ เช่น ผักที่มีน้ำปริมาณมากหรือผักที่ใบช้ำง่าย จึงควรตรวจสอบวิธีการเก็บรักษาอีกครั้งเพื่อให้ผักมีคุณภาพสดใหม่
อุณหภูมิตู้แช่เครื่องดื่ม
ในประเทศไทย เครื่องดื่มเย็น ๆ ถือเป็นสิ่งสำคัญที่ขาดไม่ได้ แต่นอกเหนือจากการแช่เครื่องดื่มเพื่อเพิ่มความเย็นแล้ว การตั้งค่าอุณหภูมิเครื่องดื่มได้ถูกต้องยังมีประโยชน์ในการรักษารสชาติของเครื่องดื่มให้คงที่ ซึ่งโดยส่วนใหญ่ตู้แช่เครื่องดื่มมักเป็นระบบควบคุมอุณหภูมิอัตโนมัติ อย่างไรก็ตาม เครื่องดื่มแต่ละชนิดเหมาะกับอุณหภูมิที่แตกต่างกัน เช่น
- เครื่องดื่มทั่วไป เช่น น้ำเปล่า น้ำผลไม้ น้ำอัดลม ควรเก็บในอุณหภูมิ 2°C – 8°C
- เครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของนมควรเก็บในอุณหภูมิ 2°C – 4°C
- ไวน์ควรเก็บในอุณหภูมิ 6°C – 18°C (ขึ้นอยู่กับแต่ละชนิด)
โดยสำหรับตู้แช่หน้ากระจกในร้านอาหารหรือร้านกาแฟที่ต้องเปิด-ปิดบ่อยครั้ง ควรเลือกอุณหภูมิที่ทำให้สินค้าเย็นสม่ำเสมอและไม่ทำให้มีน้ำแข็งเกาะมากเกินไป เช่น อุณหภูมิช่วง 2°C – 8°C
อุณหภูมิตู้แช่ของแช่แข็ง
ของแช่แข็ง เช่น เนื้อสัตว์แช่แข็ง อาหารสำเร็จรูปแช่แข็ง ผักแช่แข็ง หรือไอศกรีม ควรตั้งอุณหภูมิตู้แช่ที่ -18°C เป็นอย่างต่ำ เพื่อรักษาสภาพแช่แข็งและรักษาอายุของอาหารไว้ได้ยาวนาน ยกเว้นไอศกรีมเจลาโต้หรือซอร์เบต์ที่ควรเก็บในอุณหภูมิ -6°C ถึง -12°C
สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรใช้ตู้แช่เย็นหรือตู้แช่เครื่องดื่มแทนตู้แช่แข็ง เนื่องจากเครื่องอาจไม่รองรับอุณหภูมิที่ต่ำเทียบเท่าตู้แช่แข็ง รวมไปถึงไม่ตั้งอุณหภูมิให้เย็นจนเกินไป เพราะนอกจากจะทำให้เกิดน้ำแข็งเกาะแล้วยังเป็นการสิ้นเปลืองพลังงาน
ประเภทแผงควบคุมในการตั้งอุณหภูมิตู้แช่
ตู้แช่ความเย็นมีหลากหลายรุ่น ทำให้มีแผงควบคุมที่หลากหลายเช่นเดียวกัน โดยแบ่งเป็น 2 ประเภทหลักคือ ดิจิทัลและปุ่มหมุนแบบอนาล็อก ซึ่งมีรูปแบบการตั้งอุณหภูมิที่แตกต่างกันดังนี้
ตู้แช่แผงควบคุมดิจิทัล
แผงควบคุมดิจิทัล (Digital Temperature Controller) มีรูปแบบเป็นจอ LED ที่แสดงผลตัวเลขอุณหภูมิให้เห็นได้ชัดเจน ทำให้ง่ายต่อการตั้งอุณหภูมิตู้แช่ โดยมีทั้งระบบเปิด-ปิด และควบคุมแบบ PID Control หรือระบบที่ช่วยปรับอุณหภูมิที่ผิดเพี้ยนให้กลับไปทำงานตามปกติได้อย่างอัตโนมัติ นอกจากนี้ในบางรุ่นอาจมีโหมดการแช่เย็นให้เลือกที่หน้าจอด้วยเช่นกัน
ตู้แช่ปุ่มหมุนอนาล็อก
เป็นแผงควบคุมที่มีความแม่นยำน้อยกว่ารูปแบบดิจิทัลที่สามารถกดเพิ่มอุณหภูมิได้ในทันที โดยระบบควบคุมของอนาล็อกทำงานแบบเปิด-ปิด และไม่สามารถวัดอุณหภูมิภายในได้
วิธีตรวจสอบอุณหภูมิภายในตู้แช่
หากพบว่าอาหารในตู้แช่เน่าเสียเร็วกว่ากำหนดหรือสงสัยว่าตู้แช่อาจมีอุณหภูมิผิดปกติ สามารถตรวจสอบอุณหภูมิด้วยวิธีการสังเกตอาการ ดังนี้
สังเกตอาการผิดปกติของสินค้าและตู้
เมื่ออาหารหรือเครื่องดื่มในตู้แช่มีน้ำแข็งเกาะหนา เน่าเสียเร็ว หรืออุณหภูมิไม่คงที่ อาจเป็นสัญญาณว่าตู้แช่กำลังทำงานผิดปกติ โดยควรตรวจสอบว่ายางขอบประตู พัดลม และแผงระบายความร้อน ยังมีสภาพดีหรือไม่ รวมไปถึงตรวจสอบว่าในตู้มีพื้นที่เพียงพอให้อากาศไหลเวียนหรือไม่
ตู้แช่ไม่เย็นเกิดจากอะไรได้บ้าง?
นอกเหนือจากการตั้งค่าอุณหภูมิไม่เหมาะสมกับชนิดของอาหารแล้ว สาเหตุของอาการตู้แช่ไม่เย็นยังสามารถเกิดได้จากหลายปัจจัย โดยควรจับสังเกตจากทั้งการใช้งานและคุณภาพของชิ้นส่วนตู้แช่ เช่น
1. การเปิด-ปิดประตูเป็นประจำ หรือการเปิดตู้ค้างไว้จะทำให้ความเย็นในตู้ไหลออก ทำให้ของภายในไม่เย็น ในระยะยาวจะทำให้เกิดน้ำแข็งเกาะแผงคอยล์เย็น จนไม่สามารถเป่าลมเย็นออกมาได้ ดังนั้นหากต้องเปิดตู้แช่เป็นประจำควรใช้ตู้แช่ขนาดพอเหมาะและปิดตู้ให้สนิททุกครั้งหลังใช้ จะช่วยรักษาความเย็นไว้ได้ดีขึ้น
2. ตำแหน่งของตู้ที่อยู่ใกล้กับแสงแดดหรือแหล่งความร้อน เช่น เตาอบ เตาไฟ อาจทำให้ตู้ต้องทำงานหนัก เปลืองไฟ และอาจทำให้เสียง่าย
3. การจัดเรียงสินค้าที่แน่นจนทำให้ภายในตู้ไม่มีอากาศหมุนเวียน จะทำให้ความเย็นเข้ากระจายไม่ทั่วถึง ทำให้อาหารที่อยู่ในมุมอับเน่าเสียก่อนเวลา จึงควรเว้นพื้นที่ว่างระหว่างแถวอย่างพอเหมาะ และไม่ให้บังช่องลมเย็น
4. ชิ้นส่วนเสื่อมสภาพเป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้ตู้แช่ไม่เย็น เช่น ยางขอบประตูขาด แผงคอยล์ร้อนสกปรก พัดลมระบายอากาศหรือคอมเพรสเซอร์ไม่ทำงาน ซึ่งสาเหตุเหล่านี้ต้องอาศัยการตรวจเช็กสภาพอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันไม่ให้ชิ้นส่วนเสียหาย
สรุปวิธีการตั้งอุณหภูมิตู้แช่และคำแนะนำในการเลือกซื้อ
เลือกอุณหภูมิให้ตรงกับสินค้า
การตั้งอุณหภูมิตู้แช่ให้ถูกวิธีจะช่วยรักษาความสดใหม่และยืดอายุของอาหารมากขึ้น โดยหลักแล้ว อาหารสดจะแช่ในอุณหภูมิ 0°C – 4°C ในขณะที่เครื่องดื่มจะรักษาอุณหภูมิที่ 2°C – 8°C และอาหารแช่แข็งจะอยู่ต่ำกว่า -18°C อย่างไรก็ตาม อาหารแต่ละชนิดอาจมีอุณหภูมิการเก็บรักษาที่เหมาะสมแตกต่างกัน จึงควรปรับตามสินค้าที่อยู่ในตู้เป็นหลัก
นอกจากนี้ การดูแลตรวจสอบตู้แช่อย่างสม่ำเสมอยังช่วยทำให้ตู้สามารถรักษาคุณภาพของอาหารไว้ได้ เช่น ทำความสะอาดคอยล์ เช็กยางขอบตู้ ละลายน้ำแข็ง หรือหากพบอาการผิดปกติควรติดต่อศูนย์บริการเพื่อรีบดำเนินแก้ไข เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาในร้านได้
ตรวจสอบการใช้งานก่อนตัดสินใจซื้อ
สำหรับธุรกิจที่มองหาตู้แช่อาหารและเครื่องดื่ม ควรพิจารณาความจุ ลักษณะการเปิดใช้งาน ค่าไฟ ความสม่ำเสมอของความเย็น ความทนทาน และบริการหลังการขายไปพร้อมกัน โดยเลือกให้เหมาะสมกับการใช้งานภายในร้าน หรือแจ้งความประสงค์กับพนักงานขาย เพื่อให้ช่วยประเมินรุ่นที่เหมาะสมก่อนตัดสินใจซื้อ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตั้งอุณหภูมิตู้แช่
ตู้แช่เครื่องดื่มควรตั้งกี่องศา?
สำหรับการแช่เครื่องดื่มทั่วไป ควรตั้งอุณหภูมิในช่วง 2°C – 8°C เพื่อรักษาความเย็นและไม่ทำให้น้ำแข็งเกาะบรรจุภัณฑ์มากเกินไปจนทำลายคุณภาพน้ำ นอกจากนี้ยังควรคำนึงถึงชนิดเครื่องดื่มและความถี่ในการเปิด-ปิดตู้แช่ร่วมด้วย
ตู้แช่แข็งขนาดใหญ่ควรตั้งที่เท่าไหร่?
ตู้แช่แข็งขนาดใหญ่ใช้สำหรับเก็บรักษาอาหารแช่แข็งเป็นหลัก จึงควรตั้งอุณหภูมิที่ -18°C หรือต่ำกว่า โดยควรจัดเรียงพื้นที่ให้ลมกระจายตัวได้ทั่วถึง และจัดตำแหน่งสิ่งของให้เหมาะสม
ทำไมตั้งอุณหภูมิแล้วแต่สินค้าไม่เย็น?
การที่สินค้าภายในไม่เย็นสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ยางขอบประตูเสื่อมสภาพ คอยล์ร้อนสกปรก น้ำแข็งเกาะคอยล์เย็น การเปิด-ปิดประตูตู้เป็นประจำ ไปจนถึงการจัดวางสินค้าที่แน่นเกินไปจนไปปิดช่องลม จึงต้องหมั่นสังเกตเพื่อหาต้นตอของปัญหา หากยังผิดปกติควรติดต่อศูนย์บริการหรือช่างที่มีความเชี่ยวชาญ



